Schimmel in de badkamer: waar het vandaan komt en wat je eraan doet

Schimmel in de badkamer wordt bijna altijd behandeld als een schoonmaakprobleem. Je poetst het weg, je koopt een middel, en een paar weken later staat het er weer. Dat is logisch, want je hebt het zichtbare deel opgeruimd en de oorzaak laten liggen.

Schimmel groeit waar vocht blijft hangen. Dus de vraag is niet hoe je hem weghaalt. De vraag is waar dat vocht vandaan komt.

Vier plekken waar het meestal vandaan komt

1. Ventilatie die het niet aankan

Een douche produceert een flinke hoeveelheid waterdamp in een paar minuten. Die damp moet ergens heen. Kan hij de ruimte niet uit, dan slaat hij neer op de koudste plek: de hoeken, het plafond, de kitranden.

Een ventilator die aanslaat als je het licht aandoet en meteen weer uitgaat, haalt die damp er niet uit. Hij moet doorlopen nadat je klaar bent. En hij moet daadwerkelijk naar buiten afvoeren, niet naar een kruipruimte of een dichtgemetselde schacht.

Simpele test: houd een velletje papier tegen het rooster terwijl de ventilator draait. Blijft het niet plakken, dan zuigt hij nauwelijks.

2. Kit die is gaan werken

Kit zit op elke overgang waar twee materialen bij elkaar komen die anders bewegen: de hoeken, de rand van het bad, de aansluiting bij de wastafel. Hij hoort flexibel te blijven en mee te bewegen.

Laat hij ergens los, dan loopt daar water achter. Niet veel, maar elke dag opnieuw. Achter de kit blijft het nat en donker, en daar begint het.

Zwarte plekken in de kit zelf zijn nog te vervangen. Schimmel die naast de kit in de voeg of op de wand terugkomt, betekent dat er al water achter zit.

3. Een voeg die water doorlaat

Hier zit het grootste misverstand over badkamers. Mensen denken dat de voeg het water tegenhoudt. Dat doet hij niet.

De voeg houdt je tegels op hun plek en houdt vuil buiten. Het water wordt tegengehouden door de laag daaronder: de waterdichte laag, met kimbanden in de hoeken en manchetten rond de doorvoeren. Die laag zie je nooit, want hij ligt onder je tegels.

Verkleuren je voegen, ook nadat je ze schoonmaakt, dan zit er vocht in. En een voeg met vocht erin vertelt je niets over de laag eronder. Het vertelt je alleen dat er water naar binnen trekt en dat je niet weet hoe ver.

4. Een koudebrug in de constructie

In oudere huizen komt het voor dat een muur of een deel van het plafond structureel kouder is dan de rest. Ongeïsoleerde buitenmuren, een dakkapel, een uitbouw met een dunne wand.

Warme, vochtige lucht slaat neer op de koudste plek. Zit die plek altijd op dezelfde hoek, dan groeit daar altijd schimmel, hoe vaak je ook poetst en hoe goed je ook ventileert.

Wat je zelf kunt nakijken

Vier dingen, en je hebt er geen vakman voor nodig.

• Kijk waar het terugkomt. Altijd dezelfde plek betekent een oorzaak op die plek. Overal een beetje wijst eerder op ventilatie.
• Duw tegen de kit. Komt hij mee, of zit er een kier tussen de kit en de tegel, dan loopt daar water achter.
• Tik je tegels af met een muntje. Klinkt er één hol, dan zit er lucht waar lijm hoort te zitten. Daar kan vocht in blijven staan.
• Gooi een emmer water op je douchevloer. Loopt het niet naar het putje, dan klopt je afschot niet en blijft er water staan.

Wat je eraan doet

Dat hangt af van wat je vindt.

Is het ventilatie, dan is dat het goedkoopste scenario. Een ventilator die harder trekt en doorloopt na de douche lost verrassend veel op.

Is het de kit, dan is het opnieuw afkitten. Wel goed: eerst alles eruit, de ondergrond droog laten worden, en dan in één keer netjes aanbrengen. Nieuwe kit over oude kit is zonde van het werk.

Zit het in de voegen en komt het steeds terug, dan wordt het een ander gesprek. Dan gaat het niet meer over de bovenkant, maar over de laag eronder. En die kun je niet vervangen zonder de tegels eraf te halen.

Dat is een vervelend antwoord, en het is de reden dat wij eerst komen kijken voordat we iets zeggen over kosten. Het verschil tussen een ventilator vervangen en een badkamer opnieuw waterdicht maken is groot, en je ziet aan de buitenkant niet welke van de twee het is.

Wanneer het meer is dan schimmel

Een paar signalen betekenen dat er meer speelt dan een vochtige hoek:

• Er komt een luchtje uit de afvoer. Dat komt uit het riool, en dat betekent een verkeerde aansluiting.
• De verf op je plafond bladdert af of er zit een bruine rand.
• Het voelt zacht als je op de vloer bij de douche drukt.
• De schimmel zit ook op de muur aan de andere kant, in een andere ruimte.

In die gevallen is het water niet meer alleen in je badkamer. Het zit in je vloer of je wand, en dan loopt de schade door terwijl je wacht.

Kort samengevat

Schimmel is een symptoom. Hij vertelt je dat er ergens vocht blijft hangen dat weg had moeten zijn. Poetsen haalt het symptoom weg en laat de oorzaak staan.

Kijk eerst waar het terugkomt en of het bij één plek blijft. Check je ventilatie, je kit en je afschot. Blijft het daarna terugkomen, dan zit het onder je tegels, en dan is de vraag niet meer óf je er iets aan doet, maar wanneer.